جداسازی دی اکسید کربن از جریانات گازی حاصل از احتراق با استفاده از تکنولوژی غشایی
هدف این طرح ایجاد تکنولوژی برای جداسازی گاز دیاکسید کربن از جریانهای گازی حاصل از احتراق سوختهای فسیلی با استفاده از فرایندهای نوین غشایی میباشد.
چكيده طرح و دستاوردها
هدف این طرح ایجاد تکنولوژی برای جداسازی گاز دیاکسید کربن از جریانهای گازی حاصل از احتراق سوختهای فسیلی با استفاده از فرایندهای نوین غشایی میباشد. در تمامی مراکز صنعتی از جمله نیروگاهها، پتروشیمیها، پالایشگاهها و سایر صنایع برای تامین انرژی مصرفی، نیاز به احتراق سوختهای فسیلی است. جریانات گازی خروجی از دودکش این واحدها حاوی مقادیر قابل ملاحظهای دیاکسید کربن است و تخلیهی میلیونها تن دیاکسیدکربن در سال به اتمسفر باعث تخریب محیط زیست و ایجاد تهدیدات بینالمللی جدی برای کشور شده است. این در حالی است که بازیافت دیاکسید کربن از دودکشهای صنعتی میتواند راهی برای خلق ثروت برای کشور باشد. انجام این طرح و ایجاد تکنولوژی مورد نظر میتواند منافع زیر را برای کشور تامین نماید:
(۱) کاهش انتشار گازهای گلخانهای در راستای تعهدات بینالمللی ایران؛
(۲) کاهش و در نهایت حذف آب مصرفی در فرایند تولید دیاکسید کربن؛
(۳) جلوگیری از هدررفت حجم قابلملاحظهای از منابع کشور که به دلیل عدم استفاده از فناوریهای نوین از دست میروند؛
(۴) تولید ثروت از گاز گلخانهای دیاکسید کربن که انتشار آن موجب تخریب محیط زیست میشود؛
(۵) افزایش ظرفیت تولید واحدهای پتروشیمیایی اوره، آمونیاک و متانول با مصرف انرژی و آب بسیار کم؛
(۶) تولید دیاکسید کربن جهت تزریق به میادین نفتی با هدف ازدیاد برداشت؛
(۷) بازیافت مونومرهای اتیلن، پروپیلن، وینیل استات، و وینیل کلراید در مجتمعهای پتروشیمی؛
(۸) تغلیظ گازهای اتلافی در مراکز پتروشیمیایی با هدف رسیدن به استاندارد گازهای سوختی؛
(۹) جداسازی دیاکسید کربن، نیتروژن و هلیوم از گاز طبیعی؛
(۱۰) بازیافت هیدروکربنهای سنگین (LPG) در صنایع پالایشگاهی؛ و
(۱۱) بازیافت بخارات بنزین و گازوئیل در پایانههای انتقال (سازمان بنادر و کشتیرانی)
توضیحات در خصوص ساخت غشا و تجهیزات بکار رفته و طراحی شده در این طرح
به طور کلی فعالیتهای برنامهای اصلی این طرح، طبق برنامه مدون شده، به دو بخش اصلی زیر تقسیم شده است: (۱) طراحی و ساخت ماشینآلات تولید غشا و مدول جداسازی گاز و تولید این غشاها و مدولها؛ و (۲) طراحی و ساخت واحد هیبرید غشا و جذب شیمیایی و تست مدولها و اسکید غشایی در این واحد هیبرید.
در بخش غشا و مدول فعالیتهای زیر انجام پذیرفته است: (الف) طراحی و ساخت ماشینآلات تولید غشا، (ب) طراحی و ساخت ماشینآلات تولید مدول غشایی، (پ) تولید غشاهای جداسازی گاز موردنظر، و (ت) تولید مدولهای غشایی جداسازی گازی موردنظر.
در بخش هیبرید غشا و جذب شیمیایی نیز فعالیتهای زیر انجام پذیرفته است: (الف) طراحی و ساخت اسکید غشایی، (ب) طراحی و ساخت واحد هیبرید غشا-جذب شیمیایی، و (پ) راهبری واحد هیبرید غشا و جذب شیمیایی در محل بهرهبرداری و ارزیابی نتایج.
کارفرمای این طرح، معاونت نوآوری و تجاریسازی فناوری معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری بوده است و طرح در طی دو سال توسط شرکت گاز کربنیک صنایع غذایی بن چهارمحال به عنوان مجری، شرکت دانشبنیان ماشینسازی گاز کربنیک شهرکرد به عنوان بهرهبردار، و پژوهشگاه پلیمر و پتروشیمی ایران به عنوان همکار اصلی انجام پذیرفته است.
دستاوردها
در این طرح کلان ملی برای اولین بار در کشور غشاها و مدولهای جداسازی گاز در مقیاس صنعتی تولید شده و در واحد بهرهبردار طرح برای جداسازی دی اکسید کربن از نیتروژن مورد تست و ازریابی قرار گرفته است. بررسیهای انجام شده در این طرح نشان داد که تکنولوژی غشایی امکان جداسازی گاز دی اکسید کربن از جریانات گازی حاصل از احتراق را دارا می باشد. در شکل های ذیل مراحل ساخت غشا و مدول، واحد هیبرید غشا و جذب شیمیایی، و مراحل تست مدولهای ساخت هشذه در واحد بهرهبردار ارائه شدهاند.
