نام مسئول بخش شناسایی: خانم مهندس طارمی
شماره تماس : 48662076-021
ایمیل : Identification.lab@ippi.ac.ir

آزمایشگاه آنالیز شناسایی مواد پلیمرها
شناسايي كيفي و كمي قطعه هاي پليمري شامل شناسايي جنس پليمر پايه، پركننده ها، نرم كننده ها ، حلال، دوده و ساير مواد افزودني (عوامل پخت، تسريع كننده، ضد تخريب و...) و همچنين در صد وزني هر يك از اين اجزاء و بطور كلي مهندسي معكوس براي قطعات پليمري در حيطه عملكرد آزمايشگاه شناسايي مي باشد. همچنين بررسي كنترل كيفي قطعات پليمري از جمله خواص مكانيكي( استحكام مكانيكي، مدول، ازدياد طول تا پارگي)، خواص حرارتي و ديناميكي،  مقاومت شيميايي، مقاومت در برابر نور ماورابنفش، مقاومت در برابر ازون،‌ بررسي خواص رئولوژيكي از جمله ويسكومتري، كنترل خواص فيزيكي از جمله نقطه ذوب، نقطه جوش، دانسيته، مقاومت الكتريكي، اشتعال پذيري و همچنين بررسي تخريب در شرايط جوي و حرارتي نيز در محدوده عملكرد آزمايشگاه شناسايي است.
در شناسايي پايه پليمر بعضي تست‎هاي مقدماتي همراه با مشاهده ويژگيهاي مانند حلاليت، دانسيته، نرمي و ذوب، رفتار در لوله احتراق (پيروليز) و شعله باز (تست شعله) نيز بسيار مهم‎اند. مرحله اول تشخيص گونه پليمر از لحاظ گرما نرم (پلاستيك ها و لاستيك هاي خام) و يا گرما سخت ( رزين هاي گرماسخت و لاستيك هاي پخت شده) از اهميت ويژه اي برخوردار است. همچنين شرايط سرويس دهي قطعه پليمري نيز اطلاعات مفيدي را جهت شناسايي آن ارايه مي نمايد.
مرحله بعدي جدا سازي اجزاء مختلف تشكيل دهنده قطعه پليمري است. جدا سازي شامل استخراج با حلال هاي مختلف و يا روش هاي كروماتوگرافي مي باشد. اجزاء جدا شده با روش هاي آناليز دستگاهي و يا شيمياي تجزيه و تحليل مي شوند.
استفاده از دستگاه هاي آناليز و تجزيه تحليل داده ها از جمله وظايف آزمايشگاه شناسايي است. دستگاه هاي معمول مورد استفاده عبارتند از:
 
الف ) FTIR
براي بررسي ساختار پليمر و مواد افزودني آلي و معدني طيف سنجي زير قرمز FTIR استفاده مي شود. اطلاعات حاصله شامل بررسي هاي كيفي از جمله تعيين گروه هاي عاملي، تعيين خلوص، شناسایی موادآلي و معدنی و بلورينگي و همچنين كاربرد هاي كمي در سنتز و بررسي سينتيك واكنش هاي پليمريزاسيون، پخت، تخريب و اصلاح شيميايي و يا فيزيكي است.
 
ب) RAMAN
اطلاعات حاصل از دستگاه رامان نيز همانند FTIR تشخیص مولکول های آلی، پلیمرها، ملکول‌های زیستی و عناصر غیر آلی، تشخیص اکسیدهای غیرآلی، تشخیص انواع مختلف کربن و اندازه گیری کرنش و تنش و ساختار کریستالی در نیمه رساناها و دیگر مواد كاربرد دارد.
پ) NMR
طيف سنجي رزونانس مغناطيسي هستهNMR در تعيين ساختار مولكولي تركيبات آلي، پليمري و مولكول هاي مواد جامد، مطالعه فیزیولوژی سلول‌ها و غلظت درون یاخته‌های سلولی و وزن مولكولي پليمر ها بكار مي رود.
ت) دستگاه هاي آناليز حرارتي شامل گرما سنجي روبشي تفاضليDSC ، گرماوزن سنجي TGA، مكانيكي ديناميكيDMTA،‌ است.
ت- 1) كاربرد گرما سنجي روبشي تفاضليDSC عبارت است از  اندازه گيري درجه حرارت و گرماي ذوب، درجه حرارت و گرماي تبخیر، گرماي بلورینگی،  گرماي واکنش، گرماي انحلال و همچنين  گرماي جذب،(Cp) ظرفیت حرارتی ویژه،  انرژي فعالسازي پخت و تخريب پليمرها و  زمان القاء اکسایش  OIT
ت-2 ) گرماوزن سنجي بررسی فرآیندهاي جذب واجذب، تخریب، تخریب اکسیداسیونی، پایداري حرارتی،  مراحل افت وزنی و شرایط دماي آن؛ مواد کمپلکس تجزیه كمي و  گرماوزن سنجی تفاضلی  (DTG)از كاربردهاي گرماوزن سنجي است.
ت-3) STA در این روش بررسی آنتالپی و تغییرات وزنی روي یک نمونه به طور همزمان انجام می شود.
ت-4) TMA براي اندازه گیري میزان انبساط، نفوذ، ضریب انبساط خطی، دماي گذار شیشه اي و نقطه ذوب بکار میرود
ت-5) نقطه نرمي ويكت با استفاده دستگاه HDT-Vicat اندازه گيري مي شود همچنين دماي تغییر شکل حرارتی پليمر ها تحت بار نيز قابل بررسي HDT است.
ت-6) TCA روش صفحه داغ محفوظ براي اندازه گیري هاي هدایت حرارتی به كار می رود.
ت-7) بررسي خواص ديناميكي مكانيكي حرارتي براي تعيين مدول ذخيره، مدول اتلاف و مدول كمپلكس نسبت به دما، فركانس و كرنش، تعيين فاكتور اتلاف نسبت به  به دما، فركانس، كرنش و زمان و همچنين دماي انتقال شيشه اي، بررسي فرايند پخت، بررسي محدوده عملكرد قطعه، محاسبه انرژي فعالسازي، اندازه گيري وزن مولكولي بين گره خوردگي ها، محاسبه فاكتور انتقال و بررسي اصل تطابق دما و زمان از دستگاه DMTA استفاده مي شود.
ث) آزمون هاي مكانيكي
آزمون تعيين استحكام و مدول كششي، خمشي و فشاري نمونه هاي پليمري، منحني هاي تنش - كرنش، آزمون تعيين مقاومت ضربه از جمله آزمون هايي است كه براي كنترل كيفيت نمونه هاي پليمري استفاده مي گردد.
ج) آزمون هاي رئولوژي
بررسي خواص رئولوژیک سیالات تنش برشي و كرنش، ویسکوزیته یا گرانروی ها و بررسي نوع رفتار مذاب و همچنين شاخص جريان مذاب از جمله خواصي است كه توسط دستگاه رئومتر  قابل  بررسي است.
چ) دستگاه هاي اندازه گيري خواص فيزيكي
شامل دستگاه اندازه گيري نفوذ پذيري گاز در فيلم پلاستيك، اندازه گيري مقاومت پارگي، مقاومت ضربه اي فيلم هاي پلاستيكي بوسيله پرتابه، مقاومت در برابر ايجاد ترك در اثر تنش محيط، مقاومت سطح و حجم، اندازه گيري ثابت دي الكتريك، ولتاژ شكست، اندازه گيري پتانسيل زتا و اشتعال پذيري مي باشد.
ح) دستگاه هاي كروماتو گرافي
شامل دستگاه کروماتوگرافی مایع با کارایی بالاHPLC، براي جداسازي مواد ناشناخته استخراج شده از تركيبات پليمري بكار مي رود و شامل آنالیز کیفی و كمي، است كه براي تشخیص و شناسایی نوع ترکیبات و مقدار آنها با استفاده از سطح زیر پیک و یا ارتفاع پیک انجام می شود.
خ)  طیف سنجی جرمی و كوپل آن با كروماتو گرافي گازي GC/Mass
اين دستگاه در زمینه هاي بسیاري قابل استفاده می باشد. از جمله در شناسایی مواد افزودني مانند شتاب دهنده، تسريع كننده، ضد اكسايش درلاستيك و مواد پايدار كننده نور ماورائ بنفش و ضد اكسنده در پلاستيك ها همچنين آلاینده هاي زیست محیطی، ترکیباتي مثل آروماتیکها، اسیدهاي چرب، استرها و الکل ها، آلدئیدها و ترپن ها، در صنايع غذایی، نوشابه ها و اسانس ها بسیار کاربرد دارد.  
د) اندازه گيري وزن مولكولي
وزن مولكولي با روش هاي معمول مانند فشار اسمزي، تعداد گروه هاي عاملي، ويسكومتري آّبلهود،‌ همچنين اندازه گيري وزن مولكولي با روش دستگاهي ژل تراوايي (GPC) و پراكندگي نور light scattering) ) اندازه گيري مي شود.
ذ) ميكروسكوپ ها
ميكروسكوپ هاي الكترونيSEM  و EDX براي بررسي مورفولوژی و همچنين نوع و مقدار عناصر موجود در مواد از جمله پليمر ها از جمله چوب، كاغذ، چرم، پشم و غيره به عنوان پليمرهاي طبيعي و انواع پلاستيك ها، رزين ها، فيلترها و رنگ به عنوان پليمرهاي صنعتي، پوشش ها و لايه هاي نازك، مواد زيستي و باكتري ها، كاربرد دارد. همچنين ميكروسكوپ نوري در مطالعه ميزان بلورينگي پليمرها استفاده مي شوند.
ر) دستگاه پراكنش اشعه ايكس XRD
 XRD براي شناسايي كيفي، شناسايي كمي، تخمين جزءكريستالي و آمورف، تعيين پارامتر شبكه، تعيين ساختار كريستالي علاوه بر آن تعيين زوايا و فواصل بين صفحات كريستالي، تعيين سايز كريستاليت، شناسايي كمي و بررسي كشيدگي و يا فشارهاي اعمال شده نيز قابل استخراج است.